Het Wezen van het MartHa!tentatief
Het MartHa!tentatief maakt toneelstukken over de wereld en de tijd waarin wij leven. Elk keer opnieuw proberen wij zo onbevangen mogelijk de werkelijkheid rondom te ervaren en te voelen hoe en waar een zenuw dient blootgelegd. Op deze manier moet de enigszins overspannen ondertitel van ons gezelschap dan ook begrepen worden; 'toneel over het ontembare leven aan het begin van de 21ste eeuw'.
In 'Klein Jowanneke Zaaagt' is het alter ego van Johan Petit onderhevig aan de onzekerheden van het leven in de moderne stad. Hij voelt zich klein en onmachtig en weet zich geen weg met de talloze wereld- en andere problemen die hem omringen. Waarna hij, in een poging om de onrust te bezweren, een tocht door de stad onderneemt. Deze tocht verschaft hem geen oplossingen, noch nieuwe inzichten. Enkel het besef dat elke daad, hoe klein ook, invloed heeft en dat de betekenis van al onze daden niet moet worden afgemeten aan de impact die zij hebben, maar doodeenvoudig aan het feit of wij ze al dan niet begaan.
Het MartHa!tentatief leeft bij gratie van het nu, van de noodzaak, van de herkenning. Elke voorstelling ontstaat vanuit een absolute nood om iets mee te delen over de ons omringende wereld. Daarom kiest het MartHa!tentatief voor een structureel-projectmatige werking. Toneelstukken worden alleen gemaakt wanneer zij zich opdringen. We kiezen een thema omdat het op een bepaald moment noodzakelijk is dat thema te behandelen. En dient er zich plots een urgenter thema aan, dan worden andere projecten geschrapt of in de tijd opgeschoven.
Zo was de 'Mini Road Show' het rechtstreeks gevolg van gesprekken van Johan Petit met een inwoner van Deurne-Noord. 'Magic Palace' werd op enkele maanden tijd gerealiseerd, na een vraag van Erfgoedcel Antwerpen. De bespiegelingen over dood en ouderdom waar dit stuk grotendeels op drijft, komen niet toevallig in een jaar met veel privéleed van Bart Van Nuffelen. 'Klein Jowanneke zaaagt' is een antwoord op een periode van werkloosheid.
Het repertoire van het MartHa!tentatief vertoont een grote diversiteit. Voorstellingen lijken op het eerste zicht erg veel van mekaar te verschillen, en dit zowel vormelijk als inhoudelijk. Deze verscheidenheid wordt nog versterkt door de keuze om locatietheater te maken. Spelen op locatie dwingt de maker telkens opnieuw het kader waarbinnen toneel gespeeld wordt te herdefiniëren.
IN 2008 bv. speelden we in zalen overal te lande - een monoloog over het hedendaagse leven (Klein Jowanneke gaat dood), een documentaire-toneel over ongemerkt ouder worden op locatie in cinemazaal Roma (Magic Palace), een fictieve, hoogst overtuigende en tenslotte hilarische demonstratie van een stofzuiger op markten in heel Europa (De Stormdraak) en een voorstelling over een familie Deurnese desperados gespeeld in een opengezaagde camion op pleinen en grasvelden doorheen het land (Mini Road Show).
Door de jaren heen heeft het MartHa!tentatief een uiterst persoonlijke toneeltaal ontwikkeld, die gekenmerkt wordt door een 'vertellende' regiestijl (immer frontaal, dwars door de vierde wand, bijna altijd verteltheater), maar ook en vooral door de taal die de personages hanteren.
De taal die Johan Petit hanteert is in grote mate het gevolg van zijn interesse in 'het vertellen'. Van kleins af aan is hij gefascineerd door mensen die met heel veel show allerhande verhalen en moppen vertellen. Dit verklaart ook waarom hij zo graag interviews als uitgangspunt neemt om voorstellingen mee te maken. Zo interviewde hij voor 'Mauve-Wit' en 'De Zoologie', Beerschotsupporters en bewoners van de wijk het Kiel enerzijds en abonnees en bewakers van de Zoo anderzijds. Beide voorstellingen vertelden het verhaal van hoe de Zoo, de wijk het Kiel, de stad en de wereld veranderd zijn en hoe de gemeenschappen (of dorpen) binnen de stad verdwenen zijn.
Het MartHa!tentatief tracht de snelveranderende, verbrokkelde werkelijkheid van de hedendaagse stad te vangen in haar voorstellingen. Vandaag worden wij meer nog, véél meer nog dan vroeger geconfronteerd met 'het vreemde', met mensen, talen en culturen die wij niet begrijpen. Als wij toneel willen maken over vandaag, dan moet ook dit veelkleurige, voor ons vaak onbegrijpelijke leven zich tonen in onze stukken. Dit vertaalt zich dan ook in een aantal projecten die deze problematische diversiteit als onderwerp hebben.
De komende jaren werken wij aan een Revue van het Ontembare leven. Schitterend doel is het leven in de moderne stad aan het begin van de 21ste eeuw te verbeelden. Gewapend met pen en laptop, fototoestel en opnameapparatuur zullen wij proberen om het snelveranderende, verbrokkelde en veelkleurige stadsleven boven te spitten en te begrijpen. Het resultaat is een Revue. Een verzameling van verhalen en levens van mensen die hier gisteren zijn aangespoeld. Of veertig jaar geleden. Of die hier al heel hun leven wonen.
Het MartHa!tentatief zoekt naar manieren om de hedendaagse, gefragmenteerde en soms problematische realiteit binnen onze toneelstukken op zo'n manier te ordenen dat zij terug hanteerbaar wordt. Hoewel het verlies van zekerheden en sluitende antwoorden onze tijd en wereld complex hebben gemaakt, weigeren wij te geloven dat dit tot immobiliteit moet leiden. Dit komt omdat wij, naast het geloof dat er geen absolute zekerheden zijn, ook geloven dat er geen absolute onmogelijkheden bestaan.
Het hoofdpersonage uit 'Klein Jowanneke Gaat Dood' neemt niet alleen afscheid van zijn jeugd, maar ook van zijn naïviteit. Wil dit zeggen dat hij zich neerlegt bij de wereld zoals hij is ? Dat hij alle illusies laat varen ? Neen, het tegendeel is waar. Hij beseft dat het enige dat hem kan redden, wakker blijven is. Dat men zich een eigen wereld te kiezen heeft. Dat dit de enige optie is. Iedere dag opnieuw kiezen. Kiezen voor uw lief, kiezen voor uw kind, voor de plaats waar ge woont, het werk dat ge doet, het leven dat ge leeft.
